Bibliotheken Tentoonstellingen Balkan in kaart

Balkan in kaart

Vijf eeuwen strijd om identiteit

Tentoonstelling van 4 september tot 16 oktober 2003 in de Universiteitsbibliotheek
Samenstelling: Harrie Teunissen en John Steegh

Tentoonstelling

kaarten  1 - 6,  7 - 9,  10 - 1920 - 2930 - 3940 - 47

Tenzij anders vermeld zijn de hier beschreven kaarten en gerelateerde stukken afkomstig uit de ĎCollectie Steegh & Teunissení, te Leiden. Aan het eind van iedere uitgebreide objectbeschrijving is de naam van de auteur vermeld.


7.  K. und K. Militšr-Geographisches Institut (Kokides/Kiepert): General-Karte des KŲnigreiches Griechenland. Wenen 1885. Schaal 1 : 300.000. 12 vellen: 184 x 155 cm. (U.1f.2)

Na de Russisch-Turkse oorlog van 1877/'78 weet ook Griekenland te profiteren van de nederlaag van de Porte als de Ottomanen onder grote Franse en Britse druk heel ThessaliŽ en het gebied rond Arta aan haar afstaan. Deze fraaie kaart van het koninkrijk geeft de omvang van het land weer kort na die uitbreiding van 1881. Sommige bladen vertonen Ottomaans-Turkse transcripties van plaatsnamen en er worden enkele frontlinies aangegeven op de route van Larissa naar Athene. Ook uit een datering op een bladrand blijkt dat de kaart gebruikt is in de oorlog van 1897 van het Ottomaanse Rijk tegen Griekenland. (meer)

 

8. Rumeli-yi şahane haritası. Saye-yi fuyuzat-i sermaye-yi cenab-i zillullahida erkan-i harbiye ... kesaf postalari tarafindan tashih ve erkan-i harbiye-yi 'umumuiye da'iresi besinci fen şu'besi ma'rifetyle tersim olunarak bu kerre da'ire-yi mezkure matba'asinda tab'-u temsil olunmişdir sene 1317 (Kaart van des sultans RoemeliŽ, verbeterd door medewerkers van de afdeling onderzoek, gedrukt en afgebeeld in het te noemen bureau met medeweten van de vijfde kunstnijverheidsafdeling
der Generale Staf, sectie  Algemene Zaken, onder des sultans auspiciŽn). Z.p. (Istanboel?) 1317 (1901-'02). Schaal 1 : 210.000. Vier vellen 136 x 150 cm. (U.2a.1)

Zie hier vier vellen van een grootschalige militair-topografische kaart van Europees Turkije, RoemeliŽ voor de Ottomanen. Duidelijk is dat de infrastructuur nog rudimentair is: wegen komen er weinig op voor en spoorwegen vrijwel niet. Interessant is, dat de militairen de interne administratieve indeling van het gebied niet belangrijk genoeg vinden om te vermelden. Ter oriŽntatie: het gebied in paarse band op het noordwestelijke vel is Montenegro, rechtsboven binnen gele grenzen ligt ServiŽ en de grote stad aan de zuidrand van het noodoostelijke vel is Skopje. De twee grote meren aan de zuidrand van de kaart zijn die van Ohrid en Prespa, op de huidige grens van AlbaniŽ, MacedoniŽ en Griekenland. De kust die zichtbaar is toont ongeveer de noordelijke helft van de huidige kust van AlbaniŽ. Dat betekent dat MacedoniŽ en Kosovo er helemaal op staan, naast grote delen van Montenegro, ServiŽ en AlbaniŽ en een noordrand van Griekenland. (meer)

 

9. Petar Madzarevic. Karta javnih puteva sposobnih za saobracaj Kraljevine Jugoslavije (Kaart van de openbare wegen geschikt voor verkeer in het koninkrijk JoegoslaviŽ). Z.p. z.j. (Belgrado? ca. 1935).
Schaal 1: 600.000. 4 vellen 132 x 153 cm. (W.2h.4)

Symbolisch voor de economische integratie van JoegoslaviŽ in Europa is deze verkeerskaart van na de koninklijke staatsgreep van 1929. Het koninkrijk heet immers JoegoslaviŽ

(niet langer 'van ServiŽrs, Kroaten en Slovenen'), en het land is verdeeld in 9 'banovine' in plaats van de 33 provincies van voor die tijd. De indeling is zo gemaakt dat geen 'banovine' een moslimmeerderheid heeft. In deze jaren is JoegoslaviŽ het economisch meest ontwikkelde land van de Balkan. Ofschoon ook overwegend agrarisch, is het meer op internationale handel ingesteld dan andere Balkanstaten. (meer)

 

vorige pagina volgende pagina