Bibliotheken Tentoonstellingen Hora est

Hora est! On dissertations
600.000 proefschriften in de Universiteitsbibliotheek Leiden, 1575-2005

  Inleiding
1 Hora est!  On dissertations
2 Wetenschappelijke vernieuwing –en trivialia
3 Wie is de echte auteur? De praeses!
4 Wie is de echte auteur? De respondens!
5 100.000 Nederlandse proefschriften
6 500.000 internationale proefschriften in Leids bezit
7 Nobelprijswinnaars en ander moois
8 Stellingen en dikke turven
9 Bijzondere vondsten uit de Leidse collectie (1870-1930)
10 Bijzondere vondsten uit de Leidse collectie (1880-1910)
11 Bijzondere vondsten uit de Leidse collectie (1880-1910)
12 Het Leidse proefschrift in de 21e eeuw
13 Stavitrine


9. Bijzondere vondsten uit de Leidse collectie (1870-1930) (natuurkunde)

De Leidse collectie van een half miljoen internationale dissertaties telt diverse bijzondere exemplaren. In de Leidse collectie zijn ook proefschriften bewaard die nergens anders in Nederland –en soms zelfs nergens anders ter wereld- beschikbaar zijn. In deze vitrine enkele recent gevonden zeldzame natuurkundige dissertaties. In de catalogus staat een uitgebreide toelichting op de wetenschappelijke achtergrond van de auteurs.
 



Max Planck
Über den zweiten Hauptsatz der mechanischen Wärmetheorie
Dissertatie München 1879
Een jaar na deze Inauguraldissertation publiceerde Planck zijn Habilitationsschrift met de titel Gleichgewichtszustände isotroper Körper in verschiedenen Temperaturen. Planck werd in 1888 hoogleraar in Berlijn. Hij is vooral bekend vanwege zijn bijdragen aan de quantummechanica, waar hij in 1918 de Nobelprijs voor Natuurkunde voor kreeg.
 
Heinrich Hertz
Ueber die Induction in rotirenden Kugeln
Dissertatie Berlijn 1880
Hertz legde de basis voor de moderne natuurkunde. Dit proefschrift is in geen enkele andere bibliotheek in Nederland aanwezig.
 
Albert Einstein
Eine neue Bestimmung der Moleküldimensionen
Dissertatie Zürich 1905
Vanuit het niets verscheen Einstein, tot dan klerk bij het patentbureau in Zürich, in 1905 aan het wereldtoneel met verschillende artikelen en dit proefschrift. Na dat wonderjaar, nu een eeuw geleden, zag de wetenschappelijke wereld er anders uit.
 
Niels Bohr
Studier over metallernes elektrontheori
Dissertatie København 1911
Bohr heeft later gezegd dat hij door de vragen tijdens de promotieplechtigheid inzag dat de leden van de commissie zijn proefschrift niet begrepen. Bohr grootste ontdekking was het ui-model van het atoom. Voor zijn prestaties kreeg Bohr in 1922 de Nobelprijs voor Natuurkunde.
Op het omslag van het boek is nog net de Deense stempel “Friexemplar fra Universit..” (ruilexemplaar met andere universiteiten) zichtbaar.
 
J. Robert Oppenheimer
Zur Quantentheorie kontinuirlicher Spektren
Dissertatie Göttingen 1927
In juni 1942 werd J. Robert Oppenheimer aangesteld als directeur van het Manhattan Project om te werken aan de creatie van de atoombom.
Dit proefschrift, 15 jaar eerder aan de Universiteit van Göttingen verdedigd, is in geen andere Nederlandse bibliotheek aanwezig.
 

 
vorige pagina volgende pagina