Bibliotheken Tentoonstellingen Zwarte bladzijde bibliotheek

Een zwarte bladzijde uit de geschiedenis van de UB Leiden 

Tentoonstelling in de Universiteitsbibliotheek te Leiden, 
van 15 april  tot  31 december 2003.
Samenstelling: Jos Damen

 1.

Rijksuniversiteit Leiden 1940-1945

 2.

Universiteitsbibliotheek Leiden 1940-1945

 3.

Elsa Molhuysen-Oppenheim (Groningen 1885 - Leiden 1941)

 4.

Caroline van Loen (Amsterdam 1886 - Auschwitz 1944)


RIJKSUNIVERSITEIT LEIDEN 1940-1945

De Leidse universiteit heeft haar ontstaan in 1575 te danken aan het verzet tegen de Spanjaarden. Noblesse oblige: het is dan ook niet verwonderlijk dat op 27 november 1940, nog in het eerste jaar van de Duitse bezetting van Nederland, de Leidse universiteit door een Duitse strafmaatregel gesloten werd. Dat ging als volgt.
Op 21 november 1940 kregen Nederlandse universiteiten ten departemente te horen dat al het joodse universitaire personeel ontslagen moest worden. Een dag later vergaderde de Leidse rechtenfaculteit over de kwestie en nam een moedig besluit. De decaan, prof. mr. R.P. Cleveringa, hield dinsdagmorgen 26 november 1940 een indrukwekkende toespraak waarin hij de ontslagmaatregel veroordeelde en zijn joodse collega prof. mr. E.M. Meijers verdedigde. Een dag later sloten de Duitsers de Leidse universiteit en zetten Cleveringa gevangen. Wie de roman Soldaat van Oranje van Erik Hazelhoff Roelfzema leest, of de gelijknamige film van de oud-Leidse wiskundestudent Paul Verhoeven ziet, herkent de scene bij het Leidse Academiegebouw ongetwijfeld.


Rede uitgesproken op 26 november 1940, namens de juridische faculteit als decaan gehouden naar aanleiding van het ontslag van prof. mr. E.M. Meijers als hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Leiden / R.P. Cleveringa. Leiden, 1940. (UBL FOLIO 16 D 4)
Soldaat van Oranje : '40-'45 / E. Hazelhoff-Roelfzema ; voorw. van Prins Bernhard. 's Gravenhage, 1971. (UBL 1250 D 3) In benopte, onge´llustreerde vorm eerder verschenen o.d.t.: Het hol van de ratelslang
De Leidse Universiteit tegen nationaal-socialisme en bezetting / P.J. Idenburg. Leiden, 1982. (UBL 8758 A 2) Genomen uit: De Leidse Universiteit, 1928-1946 / P.J. Idenburg


 

 
volgende pagina